Zapraszamy
na strony czasopism wydawnictwa:

Rolnik DzierżawcaNowoczesna UprawaRolniczy Przegląd TechnicznyHoduj z głową bydłoHoduj z głową świnie


Sonda
Czy Twoje gospodarstwo poniosło straty z powodu suszy?
 
Tak, powyżej 70 proc.
Tak, poniżej 70 proc.
Nie


Artykuł z numeru: 9/2018

Gospodarstwo pod kontrolą


Nieodzownym elementem nowej koncepcji produkcji rolniczej (tzw. Rolnictwo 4.0) są specjalistyczne programy do analizy wyników produkcyjno-ekonomicznych oraz wspomagania decyzji w zarządzaniu gospodarstwem. Najbardziej zaawansowane oprogramowania korzystają z technologii chmurowych i internetu, dzięki czemu można korzystać z nich również poza gospodarstwem, za pomocą smartfonu lub tabletu.

Informatyczne rozwiązania umożliwiające monitoring procesów wytwórczych oraz wspierające zarządzanie produkcją znalazły zastosowanie w branży przemysłowej, umożliwiając wzrost wydajności oraz optymalizację kosztów. Na potrzeby przemysłu stworzono systemy realizacji produkcji (MES – Manufacturing Execution System) oraz planowania zasobów w przedsiębiorstwie (ERP – Enterprise Resource Planning). Z ich pomocą przedsiębiorcy mogą śledzić poszczególne etapy produkcji, łącznie z bieżącym zużyciem materiałów i energii, analizować koszty związane z produkcją i logistyką oraz funkcjonowaniem całego przedsiębiorstwa czy też planować kolejne procesy produkcyjne na podstawie zamówień od klientów.

Dane z czujników

Także towarowe gospodarstwa i przedsiębiorstwa rolne wykazują zapotrzebowanie na narzędzia umożliwiające sprawne pozyskiwanie oraz archiwizację danych dotyczących produkcji rolnej, niezbędnych do planowania, księgowości własnej oraz państwowych służb kontrolnych, a przede wszystkim wspierające zarządzanie gospodarstwem. Okazuje się, że systemy obsługujące produkcję przemysłową mogą być wykorzystane także w rolnictwie, oczywiście po uwzględnieniu jego specyfiki. Większość dostępnych na rynku specjalistycznych programów to uproszczone systemy ERP, znane z innych sektorów gospodarki. Ich modułowa konstrukcja pozwala obsługiwać wiele działów w gospodarstwie, jednocześnie integrując je z innymi aplikacjami i technologiami. Dostęp do wielu programów jest możliwy przez urządzenia mobilne (smartfon, tablet), dzięki czemu rolnik, właściciel przedsiębiorstwa lub osoba kontrolująca dany dział produkcji może monitorować przebieg procesów produkcyjnych, jak również mieć dostęp do informacji także poza gospodarstwem.

Systemy te, funkcjonujące w postaci specjalistycznych programów komputerowych są niezbędnym narzędziem dla gospodarstw, które posiadają nowoczesne maszyny i urządzenia wyposażone w różne czujniki (np. czujniki plonów, mierniki zużycia paliwa, liczniki wydajności i czasu pracy), a także korzystają z technologii satelitarnych. Czujniki umieszczone na polu, na maszynach i na zwierzętach są źródłem przydatnych informacji, wymagają jednak obróbki, a tym samym zastosowania specjalistycznych programów, które mogą korzystać także z zasobów internetowych zawierających dane na temat aktualnej sytuacji na rynkach rolnych, jak i z serwisów pogodowych. Na razie są to rozwiązania raczkujące w polskim rolnictwie, jednak w przyszłości z pewnością będą jednym z podstawowych źródeł dostarczających rolnikom cennych informacji.

Już teraz polscy producenci rolni mogą wybierać z bogatej oferty specjalistycznego oprogramowania, którego autorami są zagraniczni i rodzimi wytwórcy. Część z nich funkcjonuje na bazie platformy internetowej, gdzie dane w bezpieczny sposób są przechowywane w chmurze. Dostęp do oprogramowania wymaga zalogowania się na stronie internetowej.

Na przykładzie wybranych programów pokażemy, co oferują nowe informatyczne technologie w zarządzaniu produkcją rolniczą. Pod uwagę wzięliśmy programy: 365FarmNet, Agridata, Agrinavia, Agrivi, GateKeeper, RolnikON, SOL PFHBiPM (StadoOnline). Zawierają one moduły oferujące podobne funkcje, jednak każdy z nich wyróżnia oryginalna grafika, inny sposób pobierania i wprowadzania danych oraz dodatkowe funkcje i możliwości.

Pierwszy krok – rejestracja

Twórcy programów do zarządzania gospodarstwem udostępniają bezpłatną wersję demonstracyjną, aktywną przez kilkanaście dni, która pozwala na zapoznanie się z możliwościami programu. Pierwszym krokiem jest zarejestrowanie się na stronie programu. Wymagane jest podanie kilku danych osobowych, w tym adresu mailowego oraz wybranie hasła do późniejszego logowania. Po wykonaniu tych czynności można korzystać z programu.

Działki w archiwum

Każdy z programów do zarządzania gospodarstwem zawiera moduł z wykazem działek oraz uprawianych na nich roślin (łącznie z odmianami) w kolejnych latach. Wykaz ten na początku tworzony jest ręcznie przez użytkownika. Dodawanie do zestawienia gruntów poszczególnych działek ewidencyjnych można wykonać na dwa sposoby. Pierwszy polega na obrysowaniu poszczególnych pól na dostępnej w programie ortofotomapie wykonanej na podstawie zdjęć lotniczych. Innym sposobem jest wybór działki z rejestru katastralnego. Poszczególnym gruntom użytkownik nadaje swoje nazwy, numery działek katastralnych i identyfikacji rolnej, następnie wpisuje ich powierzchnię, rodzaj gleby i formę własności (prywatna, dzierżawa). Do danych gruntów można dodać informacje o klasie gleby, zasobności w minerały, przydatności rolniczej, odczynie gleby i klasie agronomicznej. Taki zestaw działek można uzupełnić o poszczególne uprawy. Dodatkową opcją jest dzielenie poszczególnych upraw na kilka odmian. Niektóre programy, np. GateKeeper oferują możliwość zapisania na tej samej działce różnych upraw następujących po sobie. Jest to propozycja skierowana głównie do producentów warzyw.

Wykaz działek wraz z listą upraw jest archiwizowany, co pozwala na wykorzystanie go w kolejnych latach. Użytkownik w dowolnym momencie może odtworzyć wykaz upraw w gospodarstwie w danym roku, mając możliwość filtrowania danych wg wybranych kryteriów. Moduł zarządzania gruntami i uprawami ułatwia stosowanie płodozmianu, gdyż użytkownik ma podgląd na wykaz gatunków zasianych na danej działce. Niektóre programy (np. 365FarmNet) oferują funkcję umożliwiającą sprawdzenie, czy założony plan płodozmianu spełnia wytyczne dotyczące zazielenienia w kwestii zróżnicowania upraw. Moduł, w którym dokonuje się planowania płodozmianu może też obliczyć zapotrzebowanie na materiał siewny.

Dokumentacja zabiegów

Każdy rolnik jest zobowiązany do prowadzenia dokumentacji zabiegów na poszczególnych polach. Także taką funkcję oferują dostępne programy. Dokumentowanie zabiegów polega na wybraniu uprawy oraz wskazaniu pól, na których się ona znajduje. Wyboru pola można dokonać z listy pól przyporządkowanych do uprawy lub z mapy, na której plantacje są zaznaczone. Następną czynnością jest przypisanie zabiegu agrotechnicznego, wybór maszyny i operatora, jak również daty rozpoczęcia oraz zakończenia zadania. W przypadku nawożenia lub ochrony chemicznej roślin do zabiegu jest przypisywany rodzaj nawozu i pestycydu oraz dawka, zużycie i przyczyna zastosowania. Dostępne programy oferują bazę danych o środkach ochrony roślin aktualnie dopuszczonych do obrotu na terenie Polski, która jest stale aktualizowana według danych z Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Bazy umożliwiają też pobranie etykiety danego środka chemicznego.

W niektórych programach do konkretnego zabiegu można przypisać ilość zużytego paliwa. Zużycie nawozów, pestycydów oraz innych środków produkcji może być automatycznie zapisywane także w innych modułach „Magazyn” lub „Księgowość”. Niektóre programy oferują możliwość planowania operacji na najbliższy sezon. W ten sposób powstaje plan prac polowych. Można też generować instrukcje dla operatorów wysyłane do terminala znajdującego się w ciągniku lub maszynie samobieżnej. Po wykonaniu operacji użytkownik zaznacza ją jako zabieg zrealizowany.

Wykonane zabiegi zostają zachowane w rejestrze danych agrotechnicznych oraz dodane do historii poszczególnych pól. Na ich podstawie użytkownik może generować raporty.

Obserwacje na polu

Ciekawą funkcją oferowaną przez niektóre programy są „Obserwacje polowe”. Użytkownik ma możliwość dodania notatek o uprawach lub zdarzeniach na uprawie z ewentualnymi sugestiami. Oprócz informacji tekstowej można dołączyć zdjęcie wykonane np. smartfonem. Taką opcję oferują programy, które są również dostępne na urządzeniach mobilnych. Dzięki temu rolnik dokonujący obchodu pól może na bieżąco wprowadzać dane dotyczące stanu upraw, jak również zapoznać się z notatkami sporządzonymi przez innych upoważnionych pracowników. Notatki wraz ze zdjęciami są swego rodzaju dziennikiem upraw. Porównując ze sobą obserwacje rolnik może sprawdzić, czy zabiegi agrotechniczne i opryski przynoszą efekt.

Cały tekst można przeczytać we wrześniowym numerze miesięcznika „Przedsiębiorca Rolny”

dr inż. Jacek Skudlarski
Fot. firmowa



Komentarze
Dodaj komentarz
 
© 2013 copyright APRA, wszelkie prawa zastrzeżone | Polityka prywatności | Regulamin | Regulamin prenumerat