Zapraszamy
na strony czasopism wydawnictwa:

Rolnik DzierżawcaNowoczesna UprawaRolniczy Przegląd TechnicznyHoduj z głową bydłoHoduj z głową świnie


Sonda
Czy Twoje gospodarstwo poniosło straty z powodu suszy?
 
Tak, powyżej 70 proc.
Tak, poniżej 70 proc.
Nie


Aktualno?ci

Herbicydy w obniżonych dawkach

2018-02-14

Herbicydy w obniżonych dawkach
Pamiętajmy, że zgodnie z wytycznymi dobrej praktyki ochrony roślin, pestycydy należy stosować tylko wtedy, gdy jest to bezwzględnie konieczne oraz w dawkach na tyle niskich, na ile to możliwe. 

Przed zastosowaniem chemicznych metod zwalczania chwastów należy wykorzystać cały szereg zabiegów alternatywnych, wchodzących w skład integrowanej ochrony roślin. Do działań tych należą metody uprawowe, mechaniczne i biologiczne.

Można je podzielić na dwie grupy. Do pierwszej należą działania związane z szeroko pojętą profilaktyką i zapobieganiem wzrostowi zachwaszczenia. Są to: stosowanie czystego materiału siewnego o wysokiej sile kiełkowania, używanie dobrze przefermentowanych nawozów organicznych, niedopuszczenie do kwitnienia i owocowania chwastów na polu, miedzach i terenach sąsiednich, ograniczenie możliwości przenoszenia nasion chwastów w trakcie zabiegów uprawowych i zbioru. Do drugiej grupy należą metody uprawowe, wśród których najważniejsze to: wykorzystanie prawidłowego zmianowania, stosowanie pełnego zespołu uprawek pożniwnych, przedsiewnych i pielęgnacyjnych, dobór odmian roślin o dużej sile konkurencyjnej, właściwa norma wysiewu i zagęszczenie łanu, zapewnienie roślinom optymalnych warunków w trakcie wegetacji oraz stosowanie międzyplonów i mulczowania (ściółkowania).

Użycie herbicydów powinno być ostatnim etapem ochrony plantacji. Trzeba również pamiętać, że podstawowym celem ochrony chemicznej jest ograniczenie konkurencji ze strony chwastów do poziomu poniżej ekonomicznego progu ich szkodliwości, a także zaburzenia ich rozwoju i rozmnażania, tak aby nie powiększał się glebowy bank nasion. Próg szkodliwości wynika z bilansu strat plonów spowodowanych występującym zachwaszczeniem i kosztów użycia herbicydów. Ochronę należy uznać za ekonomicznie celową, jeżeli wartość utraconych przez zachwaszczenie plonów będzie wyższa niż koszt zastosowania herbicydów i wykonania zabiegu.

Zgodnie z zasadami dobrej praktyki ochrony roślin oraz gospodarowania w rolnictwie zrównoważonym, coraz powszechniej dąży się do regulacji zachwaszczenia za pomocą obniżonych dawek herbicydów (nawet o 50 proc. w stosunku do dawki pełnej). Związane jest to między innymi z troską o zmniejszenie zagrożenia dla środowiska, obniżaniem kosztów regulacji zachwaszczenia oraz ograniczeniem dopuszczalnych poziomów pozostałości substancji czynnych w produktach roślinnych, co może mieć wpływ na poprawę ich jakości. Jednak do zagadnienia stosowania herbicydów w obniżonych dawkach nie można podchodzić bezkrytycznie. Aby osiągnąć zamierzone rezultaty należy spełnić kilka podstawowych warunków. 

Ocena stanu uprawy i chwastów

Decyzja o wyborze środka do zwalczania chwastów w danej uprawie powinna przede wszystkim opierać się na stanie i stopniu zachwaszczenia pola. Wybrany herbicyd może być zastosowany w obniżonej dawce tylko w przypadku, gdy występujące na polu chwasty są wrażliwe na działanie jego pełnej zalecanej dawki. Poza tym, chwasty występujące w łanie chronionej rośliny nie mogą być zbyt wyrośnięte. Zawsze najwrażliwsze są rośliny młode, w fazie od siewki do dwóch, a maksymalnie czterech liści. Dlatego przed podjęciem decyzji o zastosowaniu herbicydu w niższej dawce należy bezwzględnie dokonać lustracji pola, aby stwierdzić, jakie gatunki chwastów na nim rosną, w jakiej są fazie oraz który gatunek występuje najliczniej. Dopiero na tej podstawie można wybrać herbicyd i jego właściwą dawkę.

Kolejnym ważnym zagadnieniem jest również stan chronionej plantacji. Rośliny zdrowe, właściwie rozwinięte, uprawiane w warunkach zapewniających im optymalny wzrost są bardziej konkurencyjne w stosunku do chwastów i mogą być odchwaszczane niższymi dawkami herbicydów. Podobnie jak uprawy o niewielkiej intensywności zachwaszczenia. Wynika to z faktu, że chwastobójcze działanie herbicydu wspomagane jest przez oddziaływanie konkurencyjne ze strony rośliny uprawnej, które słabnie wraz we wzrostem zachwaszczenia. 

Czynniki pogodowe

Obniżając dawkę środków chemicznych koniecznie należy uwzględnić czynniki pogodowe, które wpływają na efektywność zabiegów chwastobójczych w dwojaki sposób. Wpływ bezpośredni polega na oddziaływaniu na ciecz użytkową herbicydu na powierzchni liści, natomiast wpływ pośredni polega na modyfikacji cech morfologicznych odpowiedzialnych za pobieranie herbicydu.

Spośród wszystkich czynników klimatycznych największy wpływ na skuteczność działania herbicydów ma temperatura. O ile w temperaturach niższych niż zalecane należy spodziewać się znaczącego spowolnienia działania środka i spadku jego skuteczności, to w przypadku temperatur wysokich i intensywnego nasłonecznienia możliwe jest uszkodzenie chronionej rośliny, a więc obniżenie plonowania. Większość dostępnych w handlu herbicydów cechuje się wysoką skutecznością w dość szerokim zakresie temperatur – zazwyczaj od 10 do 25 st. C.

Wilgotność powietrza ma duże znaczenie tuż przed i w trakcie wykonywania zabiegu. Gdy w czasie oprysku wilgotność powietrza jest wysoka, parowanie herbicydu z powierzchni liści jest wolniejsze i tym samym więcej substancji czynnej wnika do wnętrza roślin. Badania dowiodły, że w warunkach niskiej wilgotności powietrza niektóre herbicydy, np. zawierające fenmedifam, chloridazon, etofumesat, metsulfuron, fluroksypyr, glifosat i glufosinat mogą wykazywać znaczący spadek efektywności chwastobójczej.

Wilgotność gleby ma ogromne znaczenie dla herbicydów stosowanych doglebowo, a w przypadku środków stosowanych nalistnie jej wpływ jest pośredni i polega na tym, że oddziałuje na cechy morfologiczne roślin odpowiadające za pobieranie herbicydów. W warunkach suszy rośliny wytwarzają grubszą kutikulę, a powierzchnia blaszek liściowych zmniejsza się. Ma to na celu zapobieganie utracie wody, ale jednocześnie ogranicza pobieranie herbicydu.

W etykietach na ogół zawarta jest informacja, że herbicydu nie można stosować od 2 do 6 godzin przed spodziewanymi opadami deszczu lub na rośliny mokre. Wcześniejszy deszcz spowoduje zmycie z powierzchni liści niepobranej porcji herbicydu i tym samym osłabi jego działanie. Podobny efekt może nastąpić, gdy opryskuje się rośliny mokre. Wtedy kropelki cieczy roboczej łączą się z wodą na roślinach i tworząc większe krople spływają z chwastów, co powoduje zmniejszenie ilości substancji czynnej herbicydu, która może zostać pobrana. W przypadku wystąpienia opadów duże znaczenie mają: intensywność i czas ich trwania, wielkość kropel oraz długość okresu od wykonania zabiegu do wystąpienia opadu.

Także silny wiatr może mieć wpływ na działanie herbicydów. Zbyt mocne podmuchy mogą powodować znoszenie cieczy użytkowej, co w niektórych miejscach może osłabiać efekt chwastobójczy, natomiast w innych, w przypadku nakładania się cieczy użytkowej na stykach pasów opryskowych i uwrociach, może uszkadzać roślinę uprawną lub uprawy na sąsiednich polach. 

Cały tekst można przeczytać w lutowym numerze miesięcznika "Przedsiębiorca Rolny"

prof. dr hab. Krzysztof Domaradzki

IUNG – PIB we Wrocławiu

Fot. Małgorzata Felińska


przeglądaj wszystkie


Komentarze
Dodaj komentarz
Zobacz wszystkie komentarze
 
© 2013 copyright APRA, wszelkie prawa zastrzeżone | Polityka prywatności | Regulamin | Regulamin prenumerat